Meer ruimte voor KunstForum
Door Maartje Huijben

Maandag 8 mei 2006 - BERGEN OP ZOOM – Stichting KunstForum Nu krijgt meer expositieruimte. Het pand naast voormalig café Stationszicht aan de Stationsstraat wordt omgebouwd tot tijdelijke galerie.
De etalages van het voormalige café Stationszicht zijn sinds juni 2005 in gebruik als tijdelijke expositieruimte. Het is een initiatief van echtpaar Frans en Riet Buijs. Zaterdag werd een nieuwe expositie geopend met het werk van kunstenaar Mark van der Weijden.

Het naastgelegen pand komt volgens Buijs binnenkort vrij. De ramen worden, zoals bij de huidige expositieruimte, afgetimmerd als een soort kijkdoos. „De nieuwe ruimte zal zo’n zes bij zes meter zijn.“

Achter de nieuwe ruiten wil Buijs echter geen werk van kunstenaars. „Hier wil ik exposeren met wat Bergen op Zoom te bieden heeft. Er zijn genoeg plannen in de stad. In eerste instantie wil ik beginnen met de maquette van het nieuwe Stationszicht. Dat is ook kunst.“

Niet alleen is er in Bergen op Zoom een gebrek aan expositieruimte. Er is volgens Marianne Brouwers, voorzitter van Arsis, ook een nijpend te kort aan atelierruimte. Daarom greep Stichting KunstForum Nu samen met Arsis zaterdag de gelegenheid aan om na de opening van de nieuwe expositie vertrekkend wethouder Piet van den Kieboom en zijn opvolger Maarten van Eekelen eens grondig aan de tand te voelen. Hoe denkt de nieuwe wethouder dit probleem aan te pakken?

Atelierinboedel

Jonge kunstenaars maken nu gebruik van leegstaande panden. Onlangs verkochten drie kunstenaars hun atelierinboedel, omdat ze uit de werkruimten in de voormalige Cort Heyligerskazerne moesten. „Eigenlijk zou er iets structureels moeten komen voor jonge kunstenaars“, vindt kunstenares Anouck. „Ik ben één van die kunstenaars.“

Van Eekelen is het daar helemaal mee eens. „We hebben alleen te maken met een gemeente die zuinig is als het gaat om geld besteden aan cultuur. Ik ga niets beloven, maar ik ga wel kijken of er mogelijkheden zijn.“ Om toch tot een oplossing te komen, wil hij in gesprek gaan met de kunstenaars. „Maar ik zal toch binnen de kaders moeten blijven.“

PRINS WANNES II OPENT VASTENAVENDEXPOSITIE IN 'DE KIJKDOOS'

Glas'Ar(t)D en 'Elderziend 

BERGEN OP ZOOM - Drie Bergse kunstenaars, te weten Sjoerd van den Boom, Rick Lelieveld en Eric Elich exposeren van 5 februari tot en met 5 maart verschillende van hun werken in etalage 'de kijkdoos' aan de Stationsstraat 44 te Bergen op Zoom. "De expositie is getiteld 'Glas'Ar(t)D en 'Elderziend, kunst achter de rame', staat het teken van de vastenavend en zal zondag 5 februari om 15.00 uur op ludieke wijze geopend worden door prins Wannes II in hoogsteigen persoon met zijn gevolg", vertelt Frans Buys van de stichting Kunstforum die de tentoonstelling organiseert en kunstenaars uit met name de regio Bergen op Zoom ("maar ook daarbuiten") voor het voetlicht wil brengen. 
 

De kunstenaars Sjoerd van den Boom (r) en Rick Lelieveld voor hun schilderijen van de Bergse vastenavend. 
 

Eén van de ontwerpen voor bouwclub Variant, die grafisch vormgever Eric Elich tijdens de expositie zal laten zien.

Door Jenneke Kunst

"De titel slaat niet op de vastenavend, het onderwerp van de expositie, maar op de locatie. Het is immers kunst achter de ramen. Het publiek van buiten naar binnen kijken door de etalage om de werken van deze kunstenaars te bewonderen. Vandaar dat ze het ook 'de kijkdoos' noemen, want je kunt altijd kijken: 24 uur per dag", vertelt Frans Buys. De uitnodigingen zijn ook glashelder: gedrukt op een dweil! Over vastenavend en dweilen gesproken…

Sjoerd van den Boom
Sjoerd van den Boom (41) volgde de opleidingen Kunsthumanoria en de Koninklijke Academie van Schone Kunsten in Antwerpen. Hij heeft al een aantal jaren werk gemaakt rondom het thema vastenavend, maar nu greep hij de kans om er ook een keer een etalage mee te vullen. De kunstenaar maakt beelden in brons en schilderijen. Speciaal voor deze vastenavendexpositie heeft hij drie grote en drie kleine schilderijen gemaakt in acrylverf op doek, onder andere 'alle gekheid op 'n stokske', Lammar waaje' en 'En ak 't liedje n'óór.'. "Mijn vrije werk is meer in het abstracte. Voor deze tentoonstelling ben ik meer expressief te werk gegaan met gezichten en dergelijke. Van tevoren maak ik een kleine schets. Hoe het schilderij uiteindelijk wordt, laat ik gebeuren tijdens het schilderen zelf door de kleuren en de vorm", vertelt Sjoerd. De schilderijen voor de expositie zijn heel kleurrijk, wat wel past bij het feest van de vastenavend. "Dat past bij mijn stijl. Zo voel ik me ook. De schilderijen zijn een spiegel van mezelf", aldus de kunstenaar. "Bij ieder schilderij dat ik maak ploeter ik door tot het werk voor mijn gevoel goed is. Dat kan binnen één dag zijn, maar ook twee dagen of soms wel twee weken, dat varieert nogal."

Rick Lelieveld
Beeldend kunstenaar Rick Lelieveld (45) is geen onbekende in Bergen op Zoom en omgeving. Al sinds het einde van de jaren tachtig vinden zijn tekeningen en schilderijen van de Bergse vastenavend gretig aftrek bij de liefhebbers. "Ik ben al heel lang bezig en maak al meer dan vijftien jaar vastenavendschilderijen als hobby", zegt hij. "Op een gegeven moment heb ik met Sinterklaas een prent in een lijst gekregen. Die prent vond ik echter niet zo geweldig dus ik dacht 'ik maak zelf iets voor in de lijst' en zo ben ik eigenlijk begonnen", aldus Rick. De Bergenaar maakt met name aquarellen en pasteltekeningen (krijt). Voor deze expositie heeft hij voor de eerste keer een schilderij van de vastenavend gemaakt met olieverf. (Hij maakt ook olieverfschilderijen met steeds een schaakbord als uitgangspunt, red.).
"Zoals je ziet, hecht ik minder belang aan kleur", zegt hij terwijl hij over zijn vastenavendschilderij vertelt. "Ik hecht meer waarde aan de compositie en het contract van licht en donker. Voor de expositie heb ik een drieluik gemaakt, dat je kunt sluiten en dan komt er een tweeluik tevoorschijn. Het is de eerste keer dat ik zoiets maak", gaat hij verder.
Een blik op het schilderij dat de titel 'De betovering'draagt, laat de kijker alle elementen van de Bergse vastenavend zien: Wana, de heks en de prins die 't sjagrijn (de draak) verslaat, maar ook de nar die op zijn kop hangt en de Steketee. Ook zie je de wildemannen van het Bergse wapen die zelf het wapen van Bergen op Zoom vasthebben, maar ook de carnavalskoopen van de bouwclubs en de blauwe schuit. Werkelijk een prachtig schilderij waarin je ontzettend veel van de vastenavend tegenkomt. "Het werk is nu nog nat", lacht Rick die het een mooie uitdaging vind om aan de expositie mee te doen. "Ik wilde daarom iets maken wat eruit zou springen, een echte blikvanger".

Eric Elich
Grafisch vormgever Eric Elich (36) uit Bergen op Zoom vindt het erg leuk om voor deze gelegenheid eens samen te werken met Sjoerd en Rick. De kunstenaar die zijn opleiding aan de kunstacademie St Joost in Breda volgde, begon naar eigen zeggen zijn loopbaan als tekenaar bij de vastenavendkrant. "Daarna kreeg ik als 16-jarige de kans om bij bouwclub variant in Bergen op Zoom wagens te gaan ontwerpen. Dat vond ik geweldig, ontwerptekeningen van wagens maken, maar dat heb ik helaas maar vier jaar (1987-1990) kunnen doen. Van die tekeningen die ik toen gemaakt heb, zijn ook echt wagens gebouwd. Die periode was voor mij echt een periode om me te kunnen ontplooiien. Het ontwerpen voor de vastenavend heeft me altijd aangesproken en ik vond dat ook een hele eer om te mogen doen. Later ben ik ook verder die kant op gegaan en ging ik dus naar de kunstacademie", doet hij enthousiast uit de doeken. "Eigenlijk ben ik van plan om weer opnieuw wagens te gaan ontwerpen voor de vastenavend. Dat broeit nog steeds!", zegt hij lachend.
Tijdens de vastenavendexpositie in de kijkdoos zijn vier grote ontwerpen van zijn hand te zien, aangevuld met schetsen. "Leuk om die nog eens bij elkaar te tentoonstellen", vindt hij. "Naast tekeningen, laat hij ook een stukje van het bouwproces zien met door bouwclubs beschikbaar gestelde kijkkastjes. "Zo wordt het echt een hoekje over ontwerpen en bouwen", legt hij uit. De grafisch vormgever vindt ook de locatie voor de expositie helemaal top. "Omdat de intocht en de optocht daar ook voorbij komen", besluit hij.

Vastenavendkunst ‘achter de rame’
Marc Molenaars

Zaterdag 28 januari 2006 - BERGEN OP ZOOM – Een drieluik van twee schilderijen die samen één kunstwerk vormen. Voor wie het nog begrijpt: het aftellen voor de vastenavendtentoonstelling Glas’ar(t)d en ‘Elderziend is begonnen. 

FOTO PETER ROEK: Rick Lelieveld (l) en Sjoerd van den Boom voor het indrukwekkende drieluik over vastenavend. 

FOTO PETER ROEK: Vastenavend volgens Sjoerd van den Boom.

Vanaf 5 februari exposeren Sjoerd van den Boom, Rick Lelieveld en Eric Elich eigen werk in de etalage van het voormalige café-hotel Stationszicht, door de Bergse kunstenaars omgetoverd tot de mooiste kijkdoos van de stad. Het initiatief voor de vastenavendexpositie komt van de stichting KunstForum Nu. „We proberen met onze estafettetentoonstelling zo goed mogelijk aan te haken bij de actualiteit. Daarom leek het ons aardig om rond de vastenavendtijd deze drie prominente kunstenaars te vragen“, zegt voorzitter Frans Buijs van KunstForum Nu.

Elich, die al op jonge leeftijd tekende voor de vastenavendkrant, debuteerde in 1986 met een expositie in Etcetera. „Bouwclub Variant was onder de indruk van mijn werk en vroeg me, als 16-jarige, om het ontwerp te maken voor hun vastenavendwagen. Dat was een hele eer natuurlijk. Nog mooier was het dat we meteen de eerste prijs wonnen.“

Het zijn die ontwerptekeningen (vier in totaal) die Elich tussen 5 februari en 5 maart toont in Stationszicht. Compleet met schetsen en voorstudies. Wat er verder in ‘zijn’ etalage te zien zal zijn, weet hij nog niet. „Dat moet ik thuis nog van de muren halen.“

Rick Lelieveld liet zich ook al op jonge leeftijd inspireren door vastenavend. Zijn grote inspiratiebronnen waren (net als voor Elich trouwens) kunstenaar Louis Weijts en de ontwerpers Charles Brooymans en Joost Eijkman. Ook Lelieveld was enkele jaren verbonden aan bouwclub Variant. Hij won vier keer de Mie d’n Oskar, de onderscheiding voor het beste ontwerp. Speciaal voor het project ‘kunst achter de rame’ schilderde hij een grotesk drieluik over de Bergse vastenavend. Een tikkeltje bombastisch maar stijf van de symboliek. „Ik heb er gruwelijk lang aan gewerkt. Alle vastenavendelementen zijn erin terug te vinden. Van de oog’eid die het chagrijn verslaat tot een nar die op zijn kop het feest van de omgekeerde wereld uitbeeldt.“

Op het drieluik staan ook de twee knotsenmannen, mét ontbloot bovenlijf. „Als Joke de Koning daar maar geen aanstoot aan neemt“, grappen de kunstenaars. Raadslid De Koning (GBWP) protesteerde onlangs tegen schuttingtaal op schilderijen van Jean-Paul Mulder, een van de drie kunstenaars die nu in Stationszicht exposeren. „Mooiere reclame was niet denkbaar“, gniffelt Buijs bij zoveel aandacht.

Lelieveld toont in ‘zijn’ etalage nog een tweede werk: een schilderij dat pas zichtbaar wordt bij het dichtklappen van het drieluik. „Het is een stilleven over aswoensdag en verbeeldt het einde van de vastenavend. Compleet met dooie kraai en uitgebloeide tulpen. Ik heb nog gedacht om een mechanisme te bedenken waarmee ik het drieluik voortdurend open en dicht kan laten klappen, maar dat is te ingewikkeld. Ik toon de schilderijen daarom nu maar naast elkaar.“

Het werk van Lelieveld kenmerkt zich door ingetogen kleurgebruik. Dat is bij Van den Boom wel anders. Ook hij werkt met een beperkt kleurenpalet maar bij hem spettert de vrolijkheid van de doeken. „Dat is ook het gevoel dat ik bij vastenavend heb. Ik leg het moment vast. Dat wat in mijn kop zit, dat moet het ook worden. Het zijn schilderijen met een warm gevoel.“

De expositie wordt 5 februari om 15.00 uur geopend door prins Wannes II. „Later komt hij nog twee keer bij ons langs, maar dan met de intocht en de optocht. Best kans dat iedereen bij Stationszicht dan met zijn rug naar hem toestaat, maar dan weet hij in elk geval waarom.“

Kunstenaar vindt GBWP ‘hypocriet’

Dinsdag 10 januari 2006 - BERGEN OP ZOOM – Kunstenaar Jean-Paul Mulder is de kritiek op zijn doeken meer dan beu. Vorige week probeerde politieke partij GBWP de expositie van zijn werk te verbieden. Mulder vindt dat voorstel ‘hypocriet’. De Bergse kunstenaar hekelt met name GBWP-raadslid Joke de Koning. Hij zegt haar vorige week zelf te hebben gebeld naar aanleiding van haar roep om een verbod. „Om te vragen waar ze nu precies problemen mee had.“ Het gedrag van haar noemt hij ‘hypocriet’. „Ze beweert dat haar partij de stem des volks vertegenwoordigt. Vervolgens belt ze niet even met mij maar gaat ze meteen vragen stellen aan burgemeester en wethouders. Ik ben toch ook deel van het volk? En ik sta gewoon in het telefoonboek hoor.“

In de expositie-etalage aan de Stationsstraat hangen werken van Mulder: uitvergrote foto’s van ruziënde mensen in Amerikaanse talkshows met letterlijke weergaven van de scheldpartijen erop geschilderd. Daar komt nogal wat schuttingtaal aan te pas. GBWP vond de doeken aanstootgevend en vreesde voor een slechte invloed op kinderen. Nonsens, vindt Mulder. „Eer kinderen een beetje Engels kunnen lezen, hebben ze alle scheldwoorden al honderd keer gehoord.“ De partij vond de expositie ook bezwaarlijk omdat die in een pand van de gemeente, op een openbare locatie werd gehouden. „Dan moet mevrouw De Koning maar eens in Het Markiezenhof gaan kijken. Ook een gemeentelijk pand, ook een openbare locatie. En ook daar komen kinderen. Op dit moment is daar een tentoonstelling van schilderijen met vagina’s. Ik denk dat kinderen daar meer van schrikken dan van mijn werk.“

Mulder noemde eerder al mensen die zijn werk aanstootgevend vinden ‘roomser dan de paus’. Hij wil mensen een spiegel voorhouden. „En allicht dat het emoties losmaakt, maar dat hoort kunst te doen.“ Hij bestempelt de uitlatingen van De Koning als scoringsdrift. „Helaas is maar al te goed te merken dat de verkiezingen eraan komen.“ Een grote meerderheid de raad raad (alle partijen behalve het CDA) voelde overigens niets voor een verbod. Ook wethouder Leo Withagen vond dat.